Κριτικός γραμματισμός και κινηματικές θρησκευτικοκοινωνικές πρακτικές: η περίπτωση της παλλαϊκής παγκληρικής αγωνιστικής κίνησης

Φώτιος Διαμαντής

Περίληψη


Η συγκεκριμένη εισήγηση, αξιοποιώντας θεωρητικό και ερευνητικό υλικό παλαιότερης έρευνας, στοχεύει στο να μελετήσει το Λόγο μιας αριστερής/κινηματικής θρησκευτικής οργάνωσης -χρησιμοποιείται ως μελέτη περίπτωσης η Παλλαϊκή Παγκληρική Αγωνιστική Κίνηση (ΠΠΑΚ)- και το πώς μέσα από διαστάσεις κινηματικής θρησκευτικοκοινωνικής πρακτικής καλλιεργούνται στοιχεία κριτικού θρησκευτικού γραμματισμού. Σε αυτή την προοπτική, θεωρούμε πως ο όρος γραμματισμός αποτελεί την ερμηνευτική μήτρα για μια ευρύτερη γκάμα κοινωνικών πρακτικών –στην προκειμένη περίπτωση αναφερόμαστε στην κοινωνική πρακτική του «θρησκεύεσθαι»-  οπότε διερευνάται η γνώση, οι αντιλήψεις, οι αξίες, και γενικότερα εκείνα τα στοιχεία, μέσω των οποίων τα θρησκευόμενα υποκείμενα διαπαιδαγωγούνται κοινωνικά, πολιτικά και ιδεολογικά, δημιουργώντας έτσι τη βάση για τις κοινωνικές τους αναπαραστάσεις. Για την υλοποίηση της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν κείμενα από το περιοδικό της οργάνωσης «Επιστροφή στη ξεχασμένη ζωή της Εκκλησίας», τα οποία αφού πρώτα αναλύθηκαν –ως μεθοδολογικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε η Κριτική Ανάλυση Λόγου- στη συνέχεια έγινε η εμπειρική και θεωρητική ανάδειξη των ευρημάτων τους.


Λέξεις κλειδιά


κριτικός γραμματισμός, θρησκεία, κινηματικές πρακτικές

Πλήρες Κείμενο:

PDF

Αναφορές


Bell, J. (2001). Μεθοδολογικός Σχεδιασμός Παιδαγωγικής και Κοινωνικής Έρευνας. Αθήνα: Gutenberg.

Boer, R. (2007a). The Perpetual Allure of the Bible. Historical Materialism, v.15, n. 4, 53-57. Leiden Boston: Brill.

Boer, R. (2007b). Twenty – five Years of Marxist Biblical Criticism. Currents in Biblical Research, v. 5, 298-321. Thousand Oaks:. SAGE Publications.

Boer, R. (2008). A Titanic Phenomenon: Marxism, History and Biblical Society. Historical Materialism, v.16, n. 4, 141-166. Leiden Boston: Brill.

Boer, R. ( 2009). The Full Story: on Marxism and Religion. International Socialism, n. 123. Ανακτήθηκε από http://www.isj.org.uk/index.php4?id=560&issue=123

Gee, J.P. (1999). An Introduction to Discourse Analysis: Theory and Method. London & New York: Routledge.

Gee, J. P. (2008). Social linguistics and literacies: Ideology in Discourses. London: Falmer Press.

Goldstein, S. W. (2005). An Introduction to Religion and Marxism. Critical Sociology, 31 (1-2), 9-13. Thousand Oaks: Sage Publications.

Goldstein S. W. (2006). Introduction: Marx, Critical Theory, and Religion: A Critique of Rational Choice. In. Goldstein S. W. (ed.), Marx, Critical Theory, and Religion: A Critique of Rational Choice, 1-10. Leiden Boston: Brill.

Gottwald, N. (1992). Sociology of Ancient Israel. In Freedman, D. (ed.), The Anchor Bible Dictionary, VI, 79-89. New York: Doubleday.

De Cillia, R., Reisigl, M., & Wodak, R., (1999). The discursive construction of national identities. Discourse and Society, v. 10, n. 2, 149-173. Thousand Oaks: Sage Publications.

Fairclough, N., Wodak, R. (1997). Critical Discourse Analysis. In Van Dijk, T. (ed.) Discourse as Social Interaction. v. 2, 258-283. Thousand Oaks: Sage Publications.

Freire, P. & Macedo, D. (1987). Literacy: Reading the word and the world. London: Routledge.

Hull, G. & Schultz, K. (2001). Literacy and Learning Out of School: A Review of Theory and Research. Review of Educational Research. v. 71, n. 4, 575–611. Ανακτήθηκε από http://rer.sagepub.com/cgi/content/abstract/71/4/575

Jaeger M., S. Jaeger (1993) Verstrickungen – Der rassistische Diskurs und seine Bedeutung für den politischen Gesamtdiskurs in der Bundesrepublik Deutschland, in: S Jaeger. & V. Link (eds.): Die vierte Gewalt. Rassismus und die Medien, Duisburg: DISS, 49-79.

Scollon R. & S. W. Scollon (2004) Nexus Analysis: Discourse and the emerging Internet, New York: Routledge.

Street, B. (1995). Social literacies: Critical approaches to literacy in development, ethnography and education. London: Longman.

Street, B. (2001). Introduction. In Street, B. (ed.), literacy and Development: Ethnographic Perspectives, 1-18. London and New York: Routledge.

Van Dijk, Α. Τ. (1993). Principles of critical discourse analysis. Discourse and Society, v. 4, n. 2, 249-283. Thousand Oaks: Sage Puplications.

Van Dijk, Α. T. (1995). Ideological Discourse Analysis, in E. Ventola & A. Solin (ed.), Interdisciplinary approaches to Discourse Analysis,135-161. New Courant: University of Helsinki.

Van Dijk, Α. Τ. (2001). Multidisciplinary CDA: a plea for diversity. In R. Wodak & M. Meyer (ed), Methods of critical discourse analysis, 95-120. Thousand Oaks: Sage Publications.

Wodak, R., Reisigl, M. (1999). Discourse and Racism: European Perspectives. Annual Review of Anthropology, 28, 175 – 199.

Wodak, R., de Cilia, R., Reisigl, M., Liebhart, K. (2003). The Discursive Construction of National Identity. Edinburgh: Edinburgh University Press.

Baynham, M. (2002). Πρακτικές Γραμματισμού. Αθήνα: Μεταίχμιο.

Δασκαλοπούλου, Ν. (2009). Παπάδες της Απελευθέρωσης. Ελευθεροτυπία (25-12-2009). Ανακτήθηκε από http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=115088

Διαμαντής, Φ. (2013). Θρησκευτικός Γραμματισμός: Τρεις Περιπτώσεις Ορθόδοξου Λόγου. Θεσσαλονίκη: Διδακτορική Διατριβή στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Α.Π.Θ.

Καρακατσάνη, Π. (2009). Ο λόγος της αλληλεγγύης: Η Αντιρατσιστική Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης (1998-2007). Θεσσαλονίκη: Διπλωματική μεταπτυχιακή εργασία στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Α.Π.Θ.

Καραντζιόλα, Ε. (2004). Από "τα γράμματα" στον (κριτικό) γραμματισμό. Συνέπειες για την εκμάθηση/διδασκαλία του γραπτού λόγου στο σχολείο. Θεσσαλονίκη: Kέντρο Ελληνικής Γλώσσας (Δημόσια συζήτηση). Ανακτήθηκε από http://www.komvos.edu.gr/forumbb/viewtopic.php?t=18

Κάουτσκυ, Κ. (α.χ.). Η Καταγωγή του Χριστιανισμού. Αθήνα: Αναγνωστίδη.

Κορδάτος, Γ. (1973). Αρχαίες Θρησκείες και Χριστιανισμός. Αθήνα: Μπουκουμάνη.

Κωστούλη, Τ. (2001). Η γλώσσα της σχολικής τάξης στο πλαίσιο της εγγραμματοσύνης των γλωσσικών ειδών: κειμενικές στρατηγικές και οικοδόμησης της γνώσης. Στο Μελέτες για την Ελληνική Γλώσσα, Πρακτικά της 21ης Συνάντησης του Τομέα Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Α.Π.Θ. 12-14 Μαΐου 2000, Θεσσαλονίκη.

Μαρβάκης, Α. (2011). Οργάνωση διαδικασιών μάθησης στο Σχολείο. Θεσσαλονίκη: Τμήμα Εκδόσεων ΑΠΘ.

Μαρβάκης, Α. (2014). Στρατηγικές και Πρακτικές Μάθησης. Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Μαρβάκης, Α., Μεντίνης, Μ. (2011). Κριτική Εισαγωγή στην Κοινωνική Ψυχολογία. Αθήνα: Επίκεντρο.

Marx, Κ. (1978). Κριτική της Εγελιανής φιλοσοφίας του Κράτους και του Δικαίου. Αθήνα: Παπαζήση. Ανακτήθηκε από http://www.marxistbooks.gr/likoudi.htm

Μπάκα, Α. (2004). Discourse Analysis-Media and Kossovo. Θεσσαλονίκη: Διδακτορική διατριβή στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ.

Παγκληρική Παλλαϊκή Αγωνιστική Κίνηση (2004). Ιδρυτική Διακήρυξη της Παγκληρικής Παλλαϊκής Αγωνιστικής Κίνησης. Επιστροφή στη ξεχασμένη ζωή της Εκκλησίας, 1, 1-5. Αθήνα: ΠΠΑΚ.

Παγκληρική Παλλαϊκή Αγωνιστική Κίνηση (2004-2011). Τεύχη 1-34. Αθήνα: ΠΠΑΚ.

Παπακώστα, Κ. (2009). Ο Λόγος της Σχολικής Ιστορίας για τους Γειτονικούς Λαούς: Η περίπτωση των Αλβανών στα Εγχειρίδια Ιστορίας της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης κατά τη Μεταπολίτευση στην Ελλάδα. Θεσσαλονίκη: Διπλωματική μεταπτυχιακή εργασία στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Α.Π.Θ.

Παραδίση, Ζ. (2017). Χρήστος Ζαρκαδούλας, ένας διαφορετικός παπάς που κηρύττει με το ίδιο πάθος το Ευαγγέλιο και την Οκτωβριανή Επανάσταση. Ανακτήθηκε από http://popaganda.gr/christos-zarkadoulas/

Ρούσης, Γ. (2010). Προλεταριακές Χριστιανικές Κοινότητες. Ελευθεροτυπία (11-4-2010). Ανακτήθηκε από http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=150140

Σπινθηρόπουλος, Χ.., Χοροζίδου, Σ. (2008). Η παρουσίαση του νέου βιβλίου ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού στον Τύπο. Κριτική Ανάλυση Λόγου σε δημοσιεύματα δύο εφημερίδων. Θεσσαλονίκη: Διπλωματική μεταπτυχιακή εργασία στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Α.Π.Θ.

Τζιμπελλίνι, Ρ. (2002). Η Θεολογία του 20ου Αιώνα. Αθήνα: Άρτος Ζωής.

Τσακίρη, Θ. (2006). Στοιχεία εθνικιστικού λόγου σε πολιτικές ομιλίες: Μελέτη μιας περίπτωσης. Θεσσαλονίκη: Διπλωματική μεταπτυχιακή εργασία στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Α.Π.Θ.

Χατζηκώστας, Δ. (2008). Ο λόγος του ακροδεξιού τύπου για την ιδιωτικοποίηση της εκπαίδευσης, Μελέτη περίπτωσης: Ο λόγος της εφημερίδας Α1 σε σχέση με την αναθεώρηση του άρθρου 16 και τις εκπαιδευτικές κινητοποιήσεις Ιανουαρίου – Μαρτίου 2007. Θεσσαλονίκη: Διπλωματική μεταπτυχιακή εργασία στο Παιδαγωγικό Τμήμα του Α.Π.Θ.


Εισερχόμενη Αναφορά

  • Δεν υπάρχουν προς το παρόν εισερχόμενες αναφορές.


Copyright (c) 2017 Φώτιος Διαμαντής

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .

e-ISSN: 2585-3791