Η θρησκειακή εγγραμματοσύνη και οι κοινωνικές δεξιότητες / ικανότητες των μαθητών: το παράδειγμα ενός σχολείου «αριστείας»

Γεώργιος Δ. Καπετανάκης

Περίληψη


Με την παρούσα εισήγηση θα προσπαθήσουμε να καταγράψουμε τη στάση των μαθητών/τριών απέναντι στη δημόσια παρεχόμενη Θρησκευτική Εκπαίδευση και συγκεκριμένα σε ένα σχολείο «αριστείας»: το Πρότυπο Γυμνάσιο Ευαγγελική Σχολή Σμύρνης και πιο συγκεκριμένα τις κοινωνικές δεξιότητες που καλούνται να αναπτύξουν μέσα από τη θρησκειακή εγγραμματοσύνη και την τετραετή εφαρμογή των Νέων Προγραμμάτων Σπουδών για το Μάθημα των Θρησκευτικών. Αποτελεί η καταγραφή αυτή μια μελέτη περίπτωσης και αποτυπώνεται τόσο σε ένα διαδικτυακό ερωτηματολόγιο (google form) που συμπλήρωναν οι μαθητές αλλά και στη συνεχή και διαμορφωτική αξιολόγηση που κάναμε καθ’ όλη την εφαρμογή των ΝΠΣ με τη βοήθεια και των φοιτητών του mentoring του ΕΚΠΑ/ Θεολογική Σχολή/Διδακτική των θρησκευτικών: κ. Κουκουνάρας- Λιάγκης.

Τα Πρότυπα Γυμνάσια και Λύκεια αποσκοπώντας στην αριστεία και στην διάκριση, ουσιαστικά δίνουν το στίγμα του σημερινού σχολείου που θεωρεί ως επιτυχία την εισαγωγή σε ένα ΑΕΙ και τα πρωτεία στον τομέα ειδικότητας που επιλέγει κάθε μαθητής /τρια. Μπορεί το Μάθημα των Θρησκευτικών να λειτουργήσει ως αντισταθμιστικός παράγοντας σε αυτή την «ιδιωτεία»; Πιστεύουμε με βάση την τετραετή αυτή παρατήρηση ότι στα Νέα Προγράμματα Σπουδών για τη Θρησκευτική Εκπαίδευση βρίσκεται η λύση για την κοινωνικοποίηση των μαθητών/τριών μέσα από το Μοντέλο Διαδικασίας και αυτή την εμπειρική καταγραφή θα καταδείξουμε ως δύναμη ανάπτυξης ομαδικού και συνεργατικού πνεύματος και κατ’ επέκταση συνύπαρξης, ανοχής και ανεκτικότητας και  τελικά δημοκρατικότητας.


Λέξεις κλειδιά


αριστεία, κοινωνικές δεξιότητες, μάθημα των θρησκευτικών

Πλήρες Κείμενο:

PDF

Αναφορές


Bernstein B. (1991) Παιδαγωγικοί κώδικες και κοινωνικός έλεγχος, μτφρ. Σολομών Ι. - 2η έκδ. - Αθήνα: Αλεξάνδρεια.

Γιαγκάζογλου Σ. (2013: 351-367) Η θεολογία της ετερότητας και το θρησκευτικό μάθημα στην Ελλάδα. Διαπολιτισμικές δυνατότητες και προοπτικές, στο: Γιαγκάζογλου Σ. - Νευροκοπλής Α. - Στριλιγκάς Γ. (2013 επιμ). Τα θρησκευτικά στο σύγχρονο σχολείο : Ο διάλογος και η κριτική για το νέο πρόγραμμα σπουδών στα θρησκευτικά δημοτικού και γυμνασίου, Αθήνα : Αρμός.

Davis M.H. (1994) Empathy: A social psychological approach. Madison, WI: Brown & Bechman.

Δεληκωσταντής Κ. (2013:401-414) Το ΜτΘ: Ταυτότητα και προοπτικές, στο: Γιαγκάζογλου Σ. - Νευροκοπλής Α. - Στριλιγκάς Γ. (2013 επιμ.). Τα θρησκευτικά στο σύγχρονο σχολείο : Ο διάλογος και η κριτική για το νέο πρόγραμμα σπουδών στα θρησκευτικά δημοτικού και γυμνασίου, Αθήνα : Αρμός.

Eisenberg N. & Fabes R.A. (1990) Empathy: Conceptualization, assessment, and relation to prosocial behavior. Motivation and Emotion, 14,131-149.

Dunn J. & Brown J (1994) Affect expression in the family, children’s under – standing of emotions, and their interactions with others. Merill – Palmer Quarterly, 40, 131-149.

Eisenberg N. & Fabes R.A. (1995) The relation of young children’s vicarious emotional responding to social competence, regulation and emotionality. Cognition and Emotion, 9, 203-229.

Freire P. (2006) Δέκα επιστολές προς εκείνους που τολμούν να διδάσκουν, επιμέλεια Τάσος Λιάμπας · μετάφραση Μανώλης Νταμπαράκης, Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.

Goleman D. (1998) Working with emotional intelligence. NY: Bantam Books.

Goleman D. (1995) Emotional intelligence. NY: Bantam Books.

Gottman J. (2000) H συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Grundy S. (2003) Αναλυτικό πρόγραμμα: προϊόν ή πράξις, μτφρ. Ε. Γεωργιάδου, Αθήνα: Σαββάλας.

Jackson R. (2007) Η φαινομενολογική προσέγγιση, στο: Keast J. (2007) Θρησκευτική ετερότητα και διαπολιτισμική εκπαίδευση: ένα βοήθημα για τα σχολεία (επιμ.) μτφρ. Ν. Χαραλαμπίδου – Ά. Βαλλιανάτος. Αθήνα: Συμβούλιο της Ευρώπης.

Καλαϊτζίδης Π. (2013: 367-388) Για το διάλογο των θρησκειών και των πολιτισμών στο Μάθημα των Θρησκευτικών, στο: Γιαγκάζογλου Σ. - Νευροκοπλής Α. - Στριλιγκάς Γ. (2013 επιμ.) Τα θρησκευτικά στο σύγχρονο σχολείο : Ο διάλογος και η κριτική για το νέο πρόγραμμα σπουδών στα θρησκευτικά δημοτικού και γυμνασίου, Αθήνα : Αρμός.

Kegan R. (2006) Ποιό σχήμα μετασχηματίζει; Μια δομοαναπτυξιακή προσέγγιση στη μετασχηματίζουσα μάθηση στο: Mezirow J. (et al) (2006) Μετασχηματίζουσα μάθηση, μτφρ. Κουλαουζίδης Γ. Αθήνα: Μεταίχμιο.

Kobak R.P. & Sceery A. (1998) Attachment in late adolescence: working models, affect regulation and perception of self and others. Child development , 59,135-146.

Καπετανάκης Γ. (2014) Θρησκειακή αγωγή στο ελληνικό λύκειο. Αθήνα: Μanifesto.

Κοσσυβάκη Φ. (2004) Εναλλακτική Διδακτική, Προτάσεις για μετάβαση από τη διδακτική του αντικειμένου στη διδακτική του ενεργού υποκειμένου. Αθήνα : Gutenberg.

Κουκουνάρας – Λιάγκης Μ. (2015) Επιστήμες της παιδαγωγικής και πρώτη εφηβεία. Συμβολή στη διδακτική μεθοδολογία της θρησκευτικής εκπαίδευσης. Αθήνα: Gutenberg.

Leganger-Krogstad Η. (2007) Η συνκειμενική προσέγγιση, στο Keast J. (2007) Θρησκευτική ετερότητα και διαπολιτισμική εκπαίδευση: ένα βοήθημα για τα σχολεία (επιμ.) μτφρ. Χαραλαμπίδου Ν. –Βαλλιανάτος Ά. Αθήνα: Συμβούλιο της Ευρώπης.

Lantieri L.(1998) The resolving confict creatively program. NY RCCP National Center.

McLaren P. (2011) To μέλλον του παρελθόντος. Στοχασμοί για την παρούσα κατάσταση της αυτοκρατορίας και της παιδαγωγικής, μτφρ. Δενδάκη Α. – Πατέλης Ν. στο : Νικολακάκη Μ (επιμ) Η κριτική παιδαγωγική στον νέο μεσαίωνα. Αθήνα: Ι. Σιδέρης.

Ματσαγγούρας Ηλ.(2007) Στρατηγικές διδασκαλίας. Η κριτική σκέψη στη διδακτική πράξη, Αθήνα: Gutenberg.

Μαυροσκούφης Δ. (2008) Διδακτική Μεθοδολογία της κριτικής σκέψης, Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη.

Ong W.J. (2005) Προφορικότητα κι εγγραμματοσύνη, Αθήνα/Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές εκδόσεις Κρήτης.

Τσάφος Β. (2004) Τα Προγράμματα Σπουδών και η Δυνατότητα Αναμόρφωσής τους από τον Εκπαιδευτικό της Πράξης. Η Συμβολή του Μοντέλου Διαδικασίας. Αθήνα περ. Νέα Παιδεία, τχ. 111, σελίδες 18-25.

Περσελής Ε. (2013:415-428) Ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός του ΜτΘ: Διαπιστώσεις και προοπτικές, στο: Γιαγκάζογλου Σ. - Νευροκοπλής Α. - Στριλιγκάς Γ. (2013). Τα θρησκευτικά στο σύγχρονο σχολείο : Ο διάλογος και η κριτική για το νέο πρόγραμμα σπουδών στα θρησκευτικά δημοτικού και γυμνασίου, Αθήνα : Αρμός.

Σωτηρέλης Γ. (1998) Θρησκεία και εκπαίδευση. Αθήνα – Κομοτηνή: Σάκκουλας Α.

Schein Ε. (2004). Organizational Culture and Leadership. San Francisco: Jossey-Bass.

Τσατσαρώνη Ά. & Κούρου Μ. (2007) Παραγωγική μάθηση και παιδαγωγικές πρακτικές: δημιουργικές και κριτικές ικανότητες των μαθητών, στο: Κουλαϊδής Β. (επιμ.) Σύγχρονες διδακτικές προσεγγίσεις για την ανάπτυξη κριτικής και δημιουργικής σκέψης, Αθήνα: ΟΕΠΕΚ.

Φλουρής, Γ. (2000) Αναλυτικά Προγράμματα για μια Νέα Εποχή στην Εκπαίδευση. 7η Έκδοση. Εκδόσεις Γρηγόρη. Αθήνα: εκδ. Γρηγόρη.

Η υπ’ αριθμ.23549/19-11-2010 Απόφαση Ένταξης της Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) – Πιλοτική Εφαρμογή» στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, -Οριζόντια Πράξη» και η υπ’ αριθμ. 27216/21-12-2010 Σύμφωνη Γνώμη ΕΥΔ για το σχέδιο «Απόφασης Υλοποίησης με ίδια μέσα του Π.Ι. για το Υποέργο 2 τησ Πράξης «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Σχολείο 21ου αιώνα) – Πιλοτική Εφαρμογή» στους Άξονες Προτεραιότητας 1,2,3, – Οριζόντια Πράξη».


Εισερχόμενη Αναφορά

  • Δεν υπάρχουν προς το παρόν εισερχόμενες αναφορές.


Copyright (c) 2017 Γεώργιος Δ. Καπετανάκης

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .

e-ISSN: 2585-3791