Στόχοι του συναισθηματικού τομέα στο μάθημα των Θρησκευτικών: διδακτική μεθοδολογία και αξιολόγηση

Αθανάσιος Ευ. Χαρίσης

Περίληψη


Τα σύγχρονα Προγράμματα Σπουδών (Π.Σ.) της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, όπως και τα Π. Σ. του Μαθήματος των Θρησκευτικών (ΜτΘ), στοχεύουν στην ολόπλευρη ανάπτυξη των μαθητών[1], γνωστική, συναισθηματική, κοινωνική, ψυχοκινητική. Ο γνωστικός, βέβαια, τομέας υπερτερεί σε σχέση με τους άλλους. Όμως, όλο και εντονότερα η εκπαίδευση καλείται να δώσει τη δέουσα βαρύτητα και στους στόχους του συναισθηματικού τομέα. Η εργασία έχει σκοπό να εξετάσει τη δυνατότητα συμβολής του ΜτΘ στη συναισθηματική ανάπτυξη των μαθητών/τριών και στην εν γένει  συναισθηματική και κοινωνική τους εκπαίδευση. Για το σκοπό αυτό αναλύονται οι όροι στόχοι του συναισθηματικού τομέα, κατάλληλη διδακτική μεθοδολογία για την επίτευξη των στόχων αυτών και αξιολόγηση στόχων του συναισθηματικού τομέα και εξετάζονται σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο, με παραδείγματα, στόχοι, καινοτόμες διδακτικές μέθοδοι, ιδίως βιωματικές, και εναλλακτικές μέθοδοι διαμορφωτικής κυρίως αξιολόγησης που αφορούν στο συναισθηματικό τομέα και μπορούν να έχουν εφαρμογή στο ΜτΘ. Στη συζήτηση και το συμπέρασμα της εισήγησης καταγράφεται η διαπίστωση ότι το ΜτΘ προσφέρεται για την επίτευξη συναισθηματικών στόχων με σκοπό την ηθική ανάπτυξη, την ψυχική ενδυνάμωση και κοινωνική επάρκεια των μαθητών/τριών. Η αξιοποίηση καινοτόμων μεθόδων διδασκαλίας και αξιολόγησης ανανεώνει το ΜτΘ και τροφοδοτεί θετικά τη συζήτηση για τον εκσυγχρονισμό του μαθήματος στην εκπαίδευση, μέσα από ελκυστική διδακτική που ανταποκρίνεται στα αιτήματα των σύγχρονων πολυπολιτισμικών κοινωνιών. Καταγράφεται, επίσης, η αναγκαιότητα της διά βίου μάθησης των εκπαιδευτικών που διδάσκουν το ΜτΘ τόσο στο επίπεδο της διδακτικής μεθοδολογίας, όσο και στο επίπεδο της κατάρτισης σε σχέση με τη δική τους συναισθηματική νοημοσύνη.


[1] Οι λέξεις  μαθητής/τρια, υπεύθυνος/η, ο/η εκπαιδευτικός χρησιμοποιούνται στο αρσενικό γένος υποδηλώνοντας και το θηλυκό.

 


Λέξεις κλειδιά


συναισθηματικός τομέας, στόχοι, διδακτική μεθοδολογία, αξιολόγηση, μάθημα των θρησκευτικών

Πλήρες Κείμενο:

PDF

Αναφορές


Allen, K.N. & Friedman, B. D. (2010). Affective learning: A taxonomy for teaching social work Values. Journal of Social Work Values and Ethics, 7, 2. Ανακτήθηκε από: http://jswve.org/download/f10neuman-affective%20learning.pdf

Anderson, L. W. & Krathwohl, D. R. (Eds.). (2001). A taxonomy for learning, teaching and assessing: A revision of Bloom's Taxonomy of educational objectives: Complete edition. New York: Longman.

Andre, E., Klesen, M., Allen, S. & Rist, T. (1999). Integrating models of personality and emotions into lifelike characters. In Proceedings International Workshop on Affect in Interactions - New Generation of Interfaces, Siena, Italy (pp. 136-149).

Bloom, B. S., Krathwohl, D. R. & Masia, B. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook 1: Cognitive domain. New York: David Mckay Co.

Boyatzis, R. E., Goleman, D. & Rhee, K.S. (2000). Clustering competences in emotional intelligence: Insights from the Emotional Competence Inventory (ECI). In R. Bar -On & J.D.A. Parker (Eds.). The handbook of emotional intelligence (pp. 343-362). San Francisco: Jossey-Bass.

Brackett, M. A. & Katulak, N.A. (2006). Emotional Intelligence in the Classroom: Skill- Based Training for teachers and students. Ανακτήθηκε από: http://ei.yale.edu/wp-content/uploads/2013/12/pub101_BrackettKatulak2006TheEIclassroom.pdf

Bransford, J. D., Brown, A. L. & Cocking, R. R.(1999). How people learn. Brain, mind, experience, and school. Washington D.C.: National Academy Press.

Charisis, A. Ε. (2012). Model of teacher’ s in-service training in the sphere of assessment (Unpublished doctoral dissertation). Sofia University “St. Kliment Ohridski”, Faculty of Education, Sofia, Bulgaria.

Dockrell, W. B. & Black, H. D. (1980). Assessment in the Affective Domain: do we, can we, should we? British Educational Research Journal , 6, 2, 197–208.

Elias, M. J., Zins, J. E., Craczyk, P. A. & Weissberg, R. P. (2003). Implementation, Sustainability, and Scaling Up of School Emotional and Academic Innovations in Public Schools. School Psychology Review, 32, 303-319.

Φ.Ε.Κ. 2920/Β΄/13-9-2016. Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο. ΥΠ.Π.Ε.Θ.-Υ.Α. Αρ. 143575/Δ2/2016.

Goleman, D. (1998ιη΄). H συναισθηματική νοημοσύνη. (Ά. Παπασταύρου, μεταφρ. ). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Gottman, J. (2000). Η συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών. Πώς να μεγαλώσουμε παιδιά με συναισθηματική νοημοσύνη. Ένας πρακτικός οδηγός για γονείς. (Χ. Ξενάκη, μεταφρ.). Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Haynes, N. M. (2002). Adressing Students' Social and Emotional Needs: The role of Mental Health Teams in Schools. Journal of Health & Social Policy, 16, (1-2), 109-123.

Johnson, E. B.(2002). Contextual teaching and learning: what it is and why it’ s here to stay. Thousand Oaks, California: Corwin Press.

Κασσωτάκης, Μ. Ι. (19988). Η αξιολόγηση της επιδόσεως των μαθητών. Αθήνα: Εκδόσεις Γρηγόρη.

Κουκουνάρας-Λιάγκης, Μ. (2008). Θεατροπαιδαγωγικά προγράμματα και θρησκευτική ετερότητα. Εκπαιδευτικές δράσεις για τη διαπολιτισμική επικοινωνία. Διδακτορική Διατριβή. Α.Π.Θ.-Τμήμα Θεολογίας-Π.Μ.Σ.-Τομέας Ηθικής και Κοινωνιολογίας. Διαθέσιμο στο: http://actionresearch.wdfiles.com/local--files/auth/KOYKOYNARAS.pdf

Krathwohl, D. R. (2002). A Revision of Bloom's Taxonomy: An Overview. Theory Into Practice, 41, (4), 212-218. Ανακτήθηκε από: http://ocw.metu.edu.tr/pluginfile.php/9009/mod_resource/content/1/s15430421tip4104_2.pdf

Krathwohl, D., Bloom, B., & Masia, B. (1964). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook II: Affective domain. New York: David McKay Co.

Lawton, D. & Cowen, R. (2001). Values, culture and education: an overview. In J. Cairns, J., D. Lawton, D. & R. Gardner, R. (Eds.). Values, Culture and Education (17-26). London: Kogan Page.

Mayer, J. D. & Salovey, P. (1993). The intelligence of emotional intelligence. Intelligence, 17 (4), 433-442.

Mayer J. D. & Salovey P., (1997). What is Emotional Intelligence? Ιn P. Salovey & D. J. Sluyter (Eds.). Emotional development and emotional intelligence: Educational implications (3-31). New York: Basic Books.

Miller, M. (2005). Teaching and Learning in Affective Domain. In M. Orey (Ed.). Emerging perspectives on learning, teaching, and technology. Ανακτήθηκε από:

http://epltt.coe.uga.edu/index.php?title=Teaching_and_Learning_in_Affective_Domain

Μπαντή, Α. (2010). Προγράμματα συναισθηματικής ανάπτυξης στη δευτεροβάθμια Εκπαίδευση-παραδείγματα από τη διεθνή και ελληνική πραγματική πραγματικότητα. Διπλωματική εργασία. Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών. Ανακτήθηκε από: https://dspace.lib.uom.gr/bitstream/2159/14352/3/BantiAsiminaMsc2010.pdf

ΟΟΣΑ (2011). Καλύτερες Επιδόσεις και Επιτυχείς Μεταρρυθμίσεις στην Εκπαίδευση. Προτάσεις για την Εκπαιδευτική Πολιτική στην Ελλάδα. Ανακτήθηκε από: https://www.esos.gr/sites/default/files/articles-legacy/oosa.pdf

OSCE (2015). Annual Report 2015. Ανακτήθηκε από: http://www.osce.org/annual-report/2015?download=true

Payton, J., Wardlaw, D., Graczyk, P., Bloodworth, M., Tompsett, C. & Weissberg, R., P., (2000). Social and emotional learning: a framework for promoting mental health and reducing risk behavior in children and youth. The Journal of School Health, 70, 5, 179-185.

Phillips, J.J. (19912). Handbook of training evaluation and measurement methods. Houston, Texas: Gulf Publishing Company.

Pierre, Ε. & Oughton, J. (2007). The Affective Domain: Undiscovered Country. College Quarterly, 10, (4). Ανακτήθηκε από: http://www.senecac.on.ca/quarterly/2007-vol10-num04-fall/pierre-oughton.html

Πλατσίδου, Μ. (2004). Συναισθηματική νοημοσύνη: Σύγχρονες προσεγγίσεις μιας παλιάς έννοιας. Επιστήμες της Αγωγής, 1, 27-39.

Πλατσίδου, Μ. (2015). Προγράμματα ανάπτυξης συναισθηματικών και κοινωνικών ικανοτήτων σε άτομα με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή/και αναπηρίες. Θεσσαλονίκη. Ανακτήθηκε από:

https://repository.edulll.gr/edulll/retrieve/10815/1896_%CE%A0%CE%9B%CE%91%CE%A4%CE%A3%CE%99%CE%94%CE%9F%CE%A5.pdf

Popham, J.W. (1975). Educational Evaluation. New Jersey: Ρrentice- Hall.

Ράντζου, Μ. Ε. (2015). Χριστιανοπαιδαγωγική θεώρηση του θύτη και του θύματος στη διαχείριση του σχολικού εκφοβισμού. Στο Α. Χαρίσης & Π. Τζουμέρκας (Επιμ.). Η εικόνα του ‘άλλου’ στην εποχή και τον τόπο μας. Ψυχοκοινωνικές και ποιμαντικές προσεγγίσεις. Σύγχρονες μορφές βίας. Πρακτικά Επιστημονικού Συνεδρίου (σσ. 20-33). Κατερίνη: Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Πιερίας-Συμβουλευτικός Σταθμός Νέων-Ιερά Μητρόπολη Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος. Ανακτήθηκε από: http://srv-dide.pie.sch.gr/dide/modules/news/article.php?storyid=2474

Σκέβα, Α. & Σάλμοντ, Ε. (2016). Επιδιώκοντας την ενσωμάτωση της κοινωνικής και συναισθηματικής αγωγής στις σημερινές σχολικές κοινότητες. Στάσεις και τάσεις που προκύπτουν από την τρέχουσα ελληνική και διεθνή εμπειρία. Στο: Γ. Παπαδάτος, Σ. Πολυχρονοπούλου & Α. Μπατσέα (Επιμ.). 5o Πανελλήνιο Συνέδριο Επιστημών Εκπαίδευσης, Πρακτικά Συνεδρίου. (σσ. 1299-1306). Αθήνα.

Χαρίσης, Α. (2015). Εκπαιδευτική κοινότητα και παρεμβάσεις του Συμβουλευτικού Σταθμού Νέων Πιερίας. Γιατί, πώς, για ποιους και με ποιους; Στο Α. Χαρίσης & Π. Τζουμέρκας (Επιμ.). ό.π. (σσ. 261-272).

Υ.ΠΑΙ.Θ.-Π.Ι. (2014). Οδηγός Εκπαιδευτικού στα Θρησκευτικά Δημοτικού-Γυμνασίου. Αθήνα. Ανακτήθηκε από: http://www.iep.edu.gr/index.php/el/thriskeftika-odigoi-ekpaideftikoy

Zins, J. E., Bloodworth, M. R., Weissberg, R. P. & Walberg, H. J. (2007). The Scientific Base Linking Social and Emotional Learning to School Success. Journal of Educational and Psychological Consultation, 17, (2-3), 191-210.


Εισερχόμενη Αναφορά

  • Δεν υπάρχουν προς το παρόν εισερχόμενες αναφορές.


Copyright (c) 2017 Αθανάσιος Ευ. Χαρίσης

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .

e-ISSN: 2585-3791