Τα νέα προγράμματα σπουδών του μαθήματος των θρησκευτικών στο Γυμνάσιο. Μια πρώτη συγκριτική προσέγγιση

Δήμος Ισπυρίδης

Περίληψη


Οι στόχοι της συγκεκριμένης εργασίας είναι να παραθέσουμε εν συντομία την ιστορία των ΑΠ κατά τις τελευταίες δεκαετίες και να καταλήξουμε στα δύο τελευταία ΠΣ για το ΜΘ στο Γυμνάσιο, τις ομοιότητες και τις διαφορές, τους στόχους τους και κυρίως ότι αφορά το νέο ΠΣ τους ειδικούς σκοπούς του για τη συνεισφορά της θρησκευτικής παράδοσης στον πολιτισμό και την ιστορία, τον θρησκευτικό γραμματισμό, καθώς και το άνοιγμα του μαθήματος προς τις χριστιανικές παραδόσεις της Ευρώπης και τις άλλες θρησκείες. Η γνωριμία των μαθητών με τη θρησκευτική παράδοση του τόπου τους και με τα μεγάλα θρησκεύματα με σκοπό τον αναστοχασμό των μαθητών απέναντι στον δικό τους θρησκευτικό προβληματισμό. 

Διαπιστώσαμε πως έχουν κοινά σημεία όσον αφορά τους σκοπούς τους για την ανάδειξη της προσφοράς του Χριστιανισμού στον πολιτισμό και στην ιστορία, για την ειρηνική συμβίωση των ανθρώπων, για τη συνοχή της σημερινής πολυπολιτισμικής κοινωνίας, για διαθρησκειακή επικοινωνία. Επίσης, κοινά σημεία σε σχέση με τη διδακτική προσέγγιση και τη μεθοδολογία είναι οι προτάσεις για ενεργητική μάθηση, διάλογο, συνεργασία, διερεύνηση και ανακάλυψη από τους ίδιους τους μαθητές.

Οι διαφορές τους είναι το περιεχόμενο της ύλης του νέου μαθήματος που διαφέρει σε μεγάλο βαθμό και χρήζει βελτιώσεων όσον αφορά την αλληλουχία του και την εναρμόνιση με το γνωστικό επίπεδο των μαθητών. Η απουσία νέου διδακτικού εγχειριδίου, οι νέες τεχνικές μάθησης και δραστηριοτήτων και ο αντίστοιχος τρόπος επιλογής και προσέγγισης των θεμάτων και των στόχων. Ο τρόπος διδασκαλίας στο παλαιότερο ΑΠΣ στηριζόταν στο μεγαλύτερο μέρος του στη διαθεματική προσέγγιση των θεμάτων.

Το νέο ΠΣ επιθυμεί να οδηγήσει το μαθητή σε μια κριτική κατανόηση των σημερινών προβλημάτων του ανθρώπου και των σύγχρονων κοινωνιών. Οι διδακτικές προσεγγίσεις και οι μαθησιακές διαδικασίες του ΜτΘ στηρίζονται στην κριτική προσέγγιση των θρησκευτικών διδασκαλιών με στόχο την κριτική διδασκαλία και μάθηση. Δίνεται βαρύτητα στη συμμετοχή του μαθητή, στη διερευνητική μάθηση, στην ομαδοσυνεργατική και την επικοινωνιακή – βιωματική διδασκαλία. Παρέχει νέες δυνατότητες στον διδάσκοντα με ελεύθερες επιλογές θεμάτων (λέξεις κλειδιά) και δραστηριοτήτων που ταιριάζουν στην τάξη του με σκοπό τη συμμετοχή των μαθητών και την ελεύθερη οικοδόμηση της θρησκευτικής μάθησης.

Η συγγραφή διδακτικού εγχειριδίου, ο περιορισμός και η αλληλουχία της ύλης, η σύνδεσή της με το γνωστικό επίπεδο των μαθητών, η πολύπλευρη διερεύνηση της Ορθόδοξης Χριστιανικής Παράδοσης, η επίτευξη των σκοπών μέσω των θρησκευτικών αξιών και όχι μέσω των ιστορικών και πολιτισμικών επιτευγμάτων, η παροχή σχεδίων διδασκαλίας και εκτός της ομαδοσυνεργατικής αποτελούν θέματα προς βελτίωση. 


Λέξεις κλειδιά


προγράμματα σπουδών, μάθημα των θρησκευτικών

Πλήρες Κείμενο:

PDF

Αναφορές


Baynham, M. (2000). Πρακτικές Γραμματισμού. Αθήνα: Εκδόσεις Μεταίχμιο.

Illeris, K. (2009). Σύγχρονες θεωρίες μάθησης, μτφρ. Γ. Καλαουζίδης. Αθήνα: Εκδόσεις Μεταίχμιο.

Βασιλόπουλος, Χ. (1988) Ο μαθητής ως κριτήριο του περιεχομένου του Μαθήματος των Θρησκευτικών στη Μέση Εκπαίδευση. Θεσσαλονίκη: Αφοι Κυριακίδη.

Βασιλόπουλος, Χ. (1996). Θρησκευτική αγωγή και αυτονομία του παιδιού. Θεσσαλονίκη - Αθήνα: Αφοι Κυριακίδη.

Δεληκωσταντής, Κ. (2005). Διδακτική των θρησκευτικών. (φάκελος) Πανεπιστήμιο Αθηνών Θεολογική Σχολή, Αθήνα.

Δεληκωσταντής, Κ. (2009). Η παιδεία ως πολιτισμός του προσώπου. Αθήνα: Εκδόσεις Έννοια.

Κούσουλας, Φ. (2011). Σχεδιασμός και εφαρμογή διαθεματικής διδασκαλίας. Αθήνα: Εκδόσεις Διάδραση.

Ματσαγγούρας, Η. (2002). Η Διαθεματικότητα στη Σχολική Γνώση. Αθήνα: Γρηγόρης.

Ματσαγγούρας, Η. (2007). Σχολικός Εγγραμματισμός. Λειτουργικός, Κριτικός, Επιστημονικός. Αθήνα: Γρηγόρης.

Ντεμπρέ, Ρ. (2004). Η διδασκαλία της θρησκείας στο ουδετερόθρησκο σχολείο, μτφρ. Γ. Καράμπελας. Αθήνα: Εστία.

Περσελής, Εμ. (1994). Χριστιανική Αγωγή και σύγχρονος κόσμος. Αθήνα: Εκδόσεις Αρμός.

Πέτρου, Ι. (2003). Πολυπολιτισμικότητα και Θρησκευτική Ελευθερία. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Παρατηρητής.

Πετρουλάκης, Ν. (1992). Προγράμματα, Εκπαιδευτικοί Στόχοι, Μεθοδολογία. Αθήνα: Γρηγόρης.

Πνευματικός, Δ. (1993). Η ανάπτυξη της θρησκευτικής σκέψης στην παιδική και εφηβική ηλικία. (Διδακτορική Διατριβή) Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Θεσσαλονίκη.

Πορτελάνος, Σ. (2014). Διαπολιτισμική και διαθεματική διδακτική στο μάθημα των Θρησκευτικών: διαγενεαλογική θεολογία και διακουλτουραλισμός. Αθήνα: Εκδόσεις Έννοια.

Ρεράκης, Η. (2006). Ο «άλλος» στο ελληνικό σχολείο, ορθόδοξη χριστιανοπαιδαγωγική θεώρηση. Θεσσαλονίκη: Πουρνάρας.

Ρεράκης, Η. (2010). Σύγχρονη διδακτική των θρησκευτικών. Θεσσαλονίκη: Πουρνάρας.

Τασιόπουλος, Γ. (2010). Η διδασκαλία των Θρησκευτικών στην ύστερη νεωτερικότητα. Παιδαγωγική, διαπολιτισμική και θεολογική προσέγγιση. Αθήνα: Γόρδιος.

Τσαγκαρλή-Διαμάντη, Ευαγγελία. (2011). Ειδική διδακτική των θρησκευτικών διδασκαλίες μονοθεματικές, διαθεματικές, διεπιστημονικές, project. Αθήνα: Λύχνος.

Χριστιάς, Ι. (2002). Θεωρία και Μεθοδολογία της Διδασκαλίας. Αθήνα: Μ. Π. Γρηγόρης.

Χρυσαφίδης, Κ. (2009). Διαθεματική προσέγγιση της γνώσης: διαθεματικότητα, διεπιστημονικότητα, ευέλικτη ζώνη, μέθοδος project, ενιαία συγκεντρωτική διδασκαλία. Αθήνα: Δίπτυχο.

(2003, 13 Μαρτίου, αρ. φύλλου 303, τεύχ. 2, αρ. Απόφασης 21072α/Γ2). Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγραμμάτων Σπουδών (ΔΕΠΠΣ) και Αναλυτικά Προγράμματα Σπουδών (ΑΠΣ) Δημοτικού – Γυμνασίου. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, σσ. 3733, 3737, 3893-3914.

(2016, 13 Σεπτεμβρίου, αρ. φύλλου 2920, τεύχ. 2, αρ. Απόφασης 143575/Δ2). Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο. Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της Ελληνικής Δημοκρατίας, σσ. 30859 κε.


Εισερχόμενη Αναφορά

  • Δεν υπάρχουν προς το παρόν εισερχόμενες αναφορές.


Copyright (c) 2017 Δήμος Ισπυρίδης

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .

e-ISSN: 2585-3791