Θεολογικός συλλογισμός και διάλογος στο μάθημα των Θρησκευτικών

Κωνσταντίνος Ι. Γεωργιάδης

Περίληψη


Η Εισήγηση αποσκοπεί στην ανάδειξη της ἀποδεικτικῆς μεθόδου θεολογικοῦ συλλογισμοῦ, όπως διατρέχει την εκκλησιαστική παράδοση και εκτίθεται ρητά και συστηματικά σε πατέρες του επιπέδου του Γρηγορίου Παλαμά. Η Θεολογία της Εκκλησίας χαρτογραφείται σε συγκεκριμένο επιστημολογικό πλαίσιο αντικειμένου, πηγών, εργαλείων και μεθοδολογίας έρευνας, προκαλώντας και όχι αποστειρώνοντας την ελεύθερη κριτική σκέψη. Αν και το σύγχρονο επιστημολογικό της πρόβλημα παραμένει άλυτο υπό μία υποτιθέμενη διάσπαση Λόγου και Πίστεως, προκύπτει το ζήτημα της διαχείρισης του θεολογικού προβληματισμού των Μαθητών, σε ένα, όμως, μάθημα Θρησκευτικών που η επιστημονική αυτοτέλεια του διδάσκοντος είναι περιορισμένη. Υποστηρίζεται πως ο θεολογικός προσανατολισμός του αντί του θρησκευτικού ή θρησκειολογικού, θα ήταν ο κοινός τόπος όπου πλέον τα ποικίλα ιδεολογικά διλήμματα για το χαρακτήρα του θα αποδεικνύονταν ψευδή, έριδα «για τα ονόματα και όχι για τα πράγματα». Σίγουρα, πάντως, η κοινή έννοια της (αριστοτελικής) πρώτης φιλοσοφίας θα μετέβαλε ένα μάθημα που πασχίζει να επιβιώσει σε κεφαλαιώδες ως προς τη χαμένη ενότητα των επιστημών, της συνειδήσεως και της κοινωνίας.


Λέξεις κλειδιά


θεολογία, πρώτη φιλοσοφία, επιστημολογία, μέθοδοι συλλογισμού και διαλόγου

Πλήρες Κείμενο:

PDF

Αναφορές


Albrecht, M. (2006). Latin Literature and Roman Scholarship. In I. Taifacos (ed.). The Origins of European Scholarship: The Cyprus Millennium International Conference. Wiesbaden GmbH: Franz Steiner Verlag.

Brooke, H.J. (2008). Επιστήμη και Θρησκεία. (Β. Βακάκης, μεταφρ., Κ. Γαβρόγλου, επιμέλεια) Ηράκλειο: Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης.

Γεωργιάδης, Κ. (2016). Ἡ Θεολογία καὶ δὴ ἡ Δογματικὴ ὡς ἱστορικοφιλολογικὴ καὶ νομικὴ ἐπιστήμη κατὰ τὸ συνοδικὸ πρότυπο. Γρηγόριος Παλαμᾶς, 851 (4), 73-112.

_____________(2015). Ἀριστοτέλης καὶ Γρηγόριος Παλαμᾶς: Θεὸς καὶ Θεολογία στὰ ὅρια τοῦ Λόγου. Θεολογία, 87 (3), 25-58.

Γιαγκάζογλου, Στ. (1994). Ἡ ἀποδεικτικὴ μέθοδος στὴ θεολογία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ. Στο Κ. Βουδούρη (εκδ.). Φιλοσοφία καὶ Ὀρθοδοξία (σσ. 45-66). Αθήνα: Διεθνὲς Κέντρον Ἑλληνικῆς Φιλοσοφίας καὶ Πολιτισμοῦ καὶ Κ.Β.

_______________ (2001). Κοινωνία Θεώσεως. Ἡ σύνθεση Χριστολογίας καί Πνευματολογίας στό ἔργο τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Αθήνα: Δόμος.

_______________ (2016). Βίος καὶ Λόγος στὴν ἡσυχαστικὴ παράδοση. Αθήνα: Δόμος.

Ζήσης, Θ. (2000). Ἡ χρήση τῶν ἀποδείξεων στή θεολογία κατά τόν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ. Στο Γ. Ι. Μαντζαρίδης (εκδ.). Πρακτικά Διεθνῶν Ἐπιστημονικῶν Συνεδρίων Ἀθηνῶν καί Λεμεσοῦ (σσ. 525-539). Ἅγιον Ὄρος: Ἱερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου.

Cat, J. (2017). The Unity of Science. In Edward N. Zalta (ed.). Stanford Encyclopedia of Philosophy. Ανακτήθηκε από https://plato.stanford.edu/entries/scientific-unity/

Kahlos, M. (2007). Debate and Dialogue: Christian and Pagan Cultures, c. 360-430. New Critical Thinking in Religion, Theology and Biblical Studies. Aldershot: Ashgate Publishing Ltd.

Ματσούκας, Ν. (1986). Ἡ διπλὴ θεολογικὴ μεθοδολογία τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ, Στο Πρακτικὰ Θεολογικοῦ Συνεδρίου εἰς τιμὴν καὶ μνήμην τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, Θεσσαλονίκη: Ι. Μ. Θεσσαλονίκης.

____________ (1988). Τὸ μέλλον τῆς Θεολογίας, Στο Ἐπιστημονικὴ Ἑπετηρίδα Θεολογικῆς Σχολῆς ΑΠΘ 30 (Διακονία. Ἀφιέρωμα στὴ Μνήμη Βασιλείου Στογιάννου).

____________ (1996-1997). Φιλοσοφικές αρχές της πατερικής θεολογίας. Στο Πρακτικὰ τοῦ Β΄ Συνεδρίου Συλλόγου Φοιτητῶν Θεολογικῆς Σχολῆς ΑΠΘ «Η Φιλοσοφία και η Θεολογία στην πατερική παράδοση».

____________ (72002). Ἱστορία τῆς φιλοσοφίας, Θεσσαλονίκη: Π. Πουρναρᾶ (ΦΘΒ 6).

Μεσσάρη Α. (2012). Η έννοια της διαλεκτικής στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη. Αθήνα: Τμήμα Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής και Φιλοσοφίας ΕΚΠΑ (Διδ. Διατριβή).

Στογιαννίδης, Αθ. (2003). Μεταμοντέρνο και Ορθόδοξη Χριστιανική Αγωγή. Ένας διάλογος με τους Jean François Lyotard, Wolfgang Welsch και Gianni Vattimo. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη.

______________ (2013α). Φιλοσοφία της παιδείας και Χριστιανισμός. Μία στοχαστική περιδιάβαση στα ανθρωπολογικά μονοπάτια της ορθόδοξης και της προτεσταντικής θρησκευτικής παιδαγωγικής. Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη.

______________ (2013β). Η δυναμική του διαθεματικού-διεπιστημονικού διαλόγου μεταξύ Μαθήματος της Φυσικής και Μαθήματος των Θρησκευτικών στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Ένα παράδειγμα προσέγγισης διεπιστημονικών μακρο-εννοιών και μακρο-γενικεύσεων. Στο Στογιαννίδης, Αθ. (2013) Μελετήματα Σχολικής Παιδαγωγικής και Διδακτικής του Μαθήματος των Θρησκευτικών. Α΄ (σσ. 177-218). Θεσσαλονίκη: Αφοί Κυριακίδη.

Τερέζης, Χρ. (1993). Φιλοσοφική ανθρωπολογία στο Βυζάντιο, Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.

Πεντζοπούλου-Βαλαλᾶ, Τ. (2015). Ἡ θεολογία τοῦ Ἀριστοτέλη. Τὸ βιβλίο Λ´ τῶν Μετὰ τὰ Φυσικά. Αθήνα: ΖΗΤΡΟΣ.

Romanides, J. S. (1960-1961). Notes on the Palamite Controversy and Related Topics. I. GΟThR, 6, 186-205.

_____________ (1963-1964). Notes on the Palamite Controversy and Related Topics. II. GΟThR, 9, 225-270.

Rossum, J. (2000). Ἡ θεολογία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου Παλαμᾶ καί ὁ Θωμισμός. Στο Γ. Ι. Μαντζαρίδης (εκδ.). Πρακτικά Διεθνῶν Ἐπιστημονικῶν Συνεδρίων Ἀθηνῶν καί Λεμεσοῦ (σσ. 525-539). Ἅγιον Ὄρος: Ἱερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου.

Φαράντου, Μ. Λ. (1995). Ἐπιστήμη καὶ Θρησκεῖα, Θεολογία, 66 (1), 55-111.

Χατζοπούλου, Κ (2015) Τα άκυρα επιχειρήματα και η οικονομία της σκέψης. Ανακτήθηκε από

www.respublica.gr/2015/11/column/thoughteconomy/


Εισερχόμενη Αναφορά

  • Δεν υπάρχουν προς το παρόν εισερχόμενες αναφορές.


Copyright (c) 2017 Κωνσταντίνος Ι. Γεωργιάδης

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .

e-ISSN: 2585-3791