Η σύνδεση της γλωσσικής διδασκαλίας με τα κείμενα της χριστιανικής γραμματείας. Μια διαχρονική προσέγγιση.

Άννα Κόλτσιου-Νικήτα

Περίληψη


Σκοπός του άρθρου είναι να αναδείξει και να προτείνει τους τρόπους αξιοποίησης της γλωσσικής διδασκαλίας στο μάθημα των Θρησκευτικών, μέσα από τα κείμενα της χριστιανικής γραμματείας. Η πρόταση αφορμάται από τη διαπίστωση της διαχρονικής χρήσης των λειτουργικών κειμένων της ορθοδόξου εκκλησίας ως διδακτικό υλικό για τη διδασκαλία της αρχαίας ελληνικής γλώσσας από την εποχή του βυζαντίου και κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας. Στο πλαίσιο της διαθεματικότητας, με τη συνδυαστική αξιοποίηση της κειμενοκεντρικής και επικοινωνιακής γλωσσικής προσέγγισης των κειμένων, με τη βοήθεια πολυτροπικών διασυνδέσεων και εφαρμόζοντας στρατηγικές κατασκευής εννοιών, εκτιμάται ότι μπορούμε να μετατρέψουμε   τη γλωσσική διδασκαλία σε «όχημα» για τη διδασκαλία των θρησκευτικών εννοιών και να ενισχύσουμε τη θρησκευτική αγωγή σε ένα πλουραλιστικό και διαθρησκειακό περιβάλλον. Με τον τρόπο αυτό τα κείμενα της χριστιανικής γραμματείας θα αποτελέσουν σημαντική πηγή αφόρμησης και άντλησης υλικού για τον εκπαιδευτικό.


Λέξεις κλειδιά


γλωσσική διδασκαλία, χριστιανική γραμματεία, διδακτική θεολογικών εννοιών

Πλήρες Κείμενο:

PDF

Αναφορές


Anderson, J. (1983). The Architecture of Cognition. Cambridge: Harvard University Press.

Fabricius, C. (1967). Der sprachliche Klassizismus der griechischen Kirchenväter: ein philologisches und geistesgeschichtliches Problem. JbAC 10, 187-199.

Gu, Y. & Johnson, R.K. (1996). Vocabulary Learning Strategies and Language Learning Outcomes. Language Learning 46 (4), 643-679.

Met, M. (1991). Learning language through content: learning content through language. Foreign Language Annals 24 (4), 281-295.

Nousia, F. (2007). Byzantine Textbooks of thw Palaeologan period (13th-15 century). London.

Βάσσης, Ι. (2002). Των νέων φιλολόγων παλαίσματα. Η συλλογή σχέδων του κώδικα Vaticanus Palatinus GR. 92. Ελληνικά 52, 37-68.

Δετοράκης, Θ. (1973). Kλασσικαί απηχήσεις εις την βυζαντινήν υμνογραφίαν. EEBΣ 39-40, 148 - 161.

Δετοράκης, Θ. (2006). Δόγμα και γλώσσα. Η γλώσσα των δογματικών ύμνων του Ιωάννου Δαμασκηνού. Νέα Σιών 90, 48- 63.

Κόλτσιου-Νικήτα, Α. (2009). «Η γλώσσα της χριστιανικής γραμματείας». Στο Ιστορία της Ορθοδοξίας 2, 452-540.

Κόλτσιου-Νικήτα, Α. (2016). Φιλολόγως ζητούντες. Γλωσσικές όψεις και απόψεις στα κείμενα των Καππαδοκών Πατέρων. Θεσσαλονίκη: Κυριακίδη.

Μαρκόπουλος, Α. (2008). Από τη δομή του βυζαντινού σχολείου. Ο δάσκαλος, τα βιβλία και η εκπαιδευτική διαδικασία. Βιβλιοαμφιάστης 3, 1-13.

Ματσαγγούρας, Η. (2003). Η διαθεματικότητα στη σχολική γνώση. Εννοιοκεντρική αναπλαισίωση και σχέδια εργασίας. Αθήνα: Γρηγόρης.

Ματσαγγούρας, Η. (2004). Κειμενοκεντρική προσέγγιση του γραπτού λόγου, ή αφού σκέπτονται γιατί δεν γράφουν;. Αθήνα: Γρηγόρης.

Μητσάκης, Κ. (1986). Βυζαντινή υμνογραφία. Από την εποχή της Καινής Διαθήκης έως την Εικονομαχία. Αθήνα: Γρηγόρης.

Μπαμπινιώτης, Γ. (2010). Διαλογισμοί για τη γλώσσα και τη γλώσσα μας. Απλά μαθήματα γλώσσας και γλωσσολογίας. Αθήνα: Καστανιώτης.

Ξύδης, Θ. (1978). Βυζαντινή Υμνογραφία. Αθήναι: Νικόδημος.

Περσελής, Ε. (1990). Σχολική διδακτική πράξη και θεολογικές έννοιες: επίδραση της νοητικής ετοιμότητας και του τρόπου διδασκαλίας στην κατανόηση ορισμένων θεολογικών εννοιών μεταξύ γυμνασιακού πληθυσμού ηλικίας 14-15 χρόνων, Θεολογία 61 (1-2), 200-215.

Πολέμης, Ι. Δ. (1995). Προβλήματα της βυζαντινής σχεδογραφίας. Ελληνικά 45, 277-302.

Σκαρβέλη-Νικολοπούλου, Α. (1993). Τα μαθηματάρια των ελληνικών σχολείων της Τουρκοκρατίας. Διδασκόμενα κείμενα, σχολικά προγράμματα, διδακτικές μέθοδοι. Συμβολή στην ιστορία της νεοελληνικής παιδείας. Αθήναι: Σύλλογος προς Διάδοσιν Ωφελίμων Βιβλίων.

Στρατηγόπουλος, Δ. (2013). Η παρουσία υμνογραφικών κειμένων στις σχεδογραφικές συλλογές. Η περίπτωση του κώδικα Lesbiacus Leimonos 91. BYZANTINA 33 ,75-87.

Τζώρτζη, Ε. (2012). Η ελληνική γραμματεία στη βασική παιδεία του γένους κατά την ύστερη τουρκοκρατία (1750-1821): από τη χειρόγραφη παράδοση στο έντυπο (κώδικες - μαθηματάρια της Ι. Μονής των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων Θεραπνών Σπάρτης). Διδακτ. Διατρ. Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.

Τριανταφυλλίδης, Μ. (2006). Πανεπιστημιακές Παραδόσεις: Ο πρώτος δημοτικισμός. Θεσσαλονίκη: Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Χονδρίδου, Στ. (2002). Συμβολή στη μελέτη της σχεδογραφίας τον 11ο αιώνα. Σύμμεικτα 15, 149-159.

Χρυσαφίδης, Κ. (2000). Βιωματική Επικοινωνιακή Διδασκαλία. Αθήνα: Γκούτενμπεργκ.


Εισερχόμενη Αναφορά

  • Δεν υπάρχουν προς το παρόν εισερχόμενες αναφορές.


Copyright (c) 2017 Κόλτσιου-Νικήτα, Άννα

Άδεια Creative Commons
Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .

e-ISSN: 2585-3791