Καταλογισμός έννομων συνεπειών από δράση της εταιρίας σε μέλη της: μια πρόκληση για νομοθέτη και δικαστή

Βασιλική Βάρδα, Ρωξάνη Τσοχαταρίδου

Περίληψη


Θεμελιώδης για τη λειτουργία των νομικών προσώπων με κεφαλαιουχική δομή είναι η αρχή του χωρισμού. Συνεπεία αυτής, για τις υποχρεώσεις του νομικού προσώπου έναντι των δανειστών του, αποκλειστικά υπέγγυα είναι η περιουσία του ίδιου του νομικού προσώπου. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ωστόσο, η αρχή του χωρισμού παραμερίζεται. Γίνεται τότε λόγος για το φαινόμενο της άρσης -ορθότερα κάμψης- της αυτοτέλειας νομικού προσώπου. Κομβικές έχουν σταθεί δύο αποφάσεις της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η υπ’ αριθμ.5/1996 και η υπ’ αριθμ.2/2013. Η παρούσα εισήγηση πραγματεύεται τρία επιμέρους πραγματικά ευθύνης, στη βάση των οποίων δύναται να καμφθεί η αυτοτέλεια νομικού προσώπου. Πρόκειται αφ’ ενός για τη σύγχυση υποκειμένων ευθύνης, η οποία έχει τύχει περιορισμένης μόνο νομολογιακής αποτύπωσης έως σήμερα και αφ’ ετέρου για τη σύγχυση περιουσιών, η οποία τυγχάνει εκτενέστερης νομολογιακής επεξεργασίας. Τέλος πρόκειται για την ουσιαστική υποκεφαλαιοδότηση, η οποία αποτέλεσε και αποτελεί σημείο έντονης επεξεργασίας, τόσο σε θεωρητικό όσο και σε νομολογιακό επίπεδο. Ακολουθεί η ανάλυση των ex lege περιπτώσεων άρσης της αυτοτέλειας του  νομικού προσώπου και δη του άρθρου 98 ΠτΚ, όπου προβλέπεται η εξωτερική ευθύνη των διοικητών μιας κεφαλαιουχικής εταιρίας έναντι των πιστωτών της και τυποποιούνται δύο διακριτά πραγματικά ευθύνης (98§§1,2): η παρέλκυση της πτώχευσης και η πρόκληση της παύσης πληρωμών. Το άρθρο 98 επεκτείνει την ευθύνη και στα πρόσωπα που άσκησαν επιρροή στα εταιρικά όργανα, είτε για να μην υποβάλλουν έγκαιρα αίτηση πτώχευσης είτε για να προβούν σε ζημιογόνες πράξεις ή παραλείψεις. Στο 98§1 προβλέπεται η υπαίτια καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης πτώχευσης εκ μέρους του οφειλέτη, συνεπεία της οποίας η αφερεγγυότητα της εταιρίας έναντι των πιστωτών της εμβαθύνεται λόγω απομείωσης του ενεργητικού ή και επαύξησης του παθητικού. Έτσι, οι παλαιοί πιστωτές προστατεύονται με την εν λόγω διάταξη, εν αντιθέσει με τους νέους πιστωτές, που προστατεύονται με διαφορετική νομική βάση. Στο 98§2 προβλέπεται η πρόκληση παύσης πληρωμών που οφείλεται κυρίως σε πράξεις κακοδιαχείρισης εκ μέρους των διοικητών, από τις οποίες υφίσταται ατομική ζημία ο κάθε πιστωτής ξεχωριστά. Όσον αφορά τον κανόνα της επιχειρηματικής κρίσης, εφαρμόζεται εν προκειμένω, με απαραίτητη προϋπόθεση την καταβολή προσήκουσας επιμέλειας. Μέχρι σήμερα οι εν λόγω διατάξεις του άρθρου 98 δεν έχουν τύχει εφαρμογής στην πράξη.


Λέξεις κλειδιά


Κάμψη αυτοτέλειας νομικού προσώπου, σύγχυση υποκειμένων ευθύνης, σύγχυση περιουσιών, ουσιαστική υποκεφαλαιοδότηση, παρέλκυση πτώχευσης, πρόκληση παύσης πληρωμών

Πλήρες Κείμενο:

PDF

Εισερχόμενη Αναφορά

  • Δεν υπάρχουν προς το παρόν εισερχόμενες αναφορές.


Copyright (c) 2018 Βασιλική Βάρδα, Ρωξάνη Τσοχαταρίδου

Άδεια Creative Commons

Αυτό το έργο χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 4.0 Διεθνές .


e-ISSN: 2529-0401