On the Problem of the Transmission and the Ensuing Adoption of the Byzantine Acrostic in the Early Ecclesiastical Slavonic Hymnography

Tatiana Borisova

Abstract


Σχετικά με το πρόβλημα της μεταφοράς και τη συνακόλουθη υιοθέτηση της βυζαντινής ακροστιχίδα κατά την πρώιμη εκκλησιαστική σλαβική υμνογραφία

 

Η παρούσα μελέτη είναι αφιερωμένη σε μερικές πτυχές της πολύπλοκες διαδικασίας της μετάβασης και της ακόλουθης προσαρμογής της Βυζαντινής τέχνης του λόγου στην Εκκλησιαστική Σλαβική γλώσσα. Συγκεκριμένα παρακολουθούσαμε την απόδοση ενός από τα πιο δημοφιλές ρητορακά μέσα της Βυζαντινής υμνογραφίας – της αλφαβητικής ακροστιχίδας - στις πρώτες Εκκλησιαστικές Σλαβονικές μεταφράσεις των δυο υμνογραφικών  έργων: του Ακαθίστου Ύμνου και των Στήχερων από την ακολουθία του Μεγάλου Κανόνα του Αγίου Ανδρέα της Κρήτης. Και τα δυο κείμενα μελετήθηκαν διαχρονικά βάσει της συγκριτικής ανάλυσης των εκδοχών που υπήρχαν στην χειρόγραφη παράδοση του 12ου - 14ου αι. Η συγκεκριμένη προσέγγιση βοηθάει στην καλύτερη κατανόηση της ανίληψης των διάφορων ποιητικών μέσων από τους Σλάβους λογίους εκείνης της εποχής και προσφέρει πιο αναλυτική και ορθή εικόνα της ιστορίας των συγκεκριμένων φαινομένων στην σλαβική γραμματεία. Τα αρχαιότερα σλαβικά χειρόγραφα των Τριωδίων περιέχουν τις μεταφράσεις και των δυο υμνών στην οποία αποδίδεται η αλφαβητική ακροστιχίδα των πρωτοτύπων. Η συγκεκριμένη μετάφραση ανάγεται στην μεταφραστική δραστηριότητα των μαθητών του Κύριλλου και Μεθοδίου και συνυπήρχε στην παλαιά νοτιοσλαβική παράδοση με μια άλλη χωρίς την απόδοση της ακροστιχίδας. Παρακολουθώντας τις αλλαγές που έγιναν συνειδιτά ή ασυνείδιτα στην μετάφραση αυτή  από τους λογίους και απλούς αντιγραφεις παρατηρούμε ότι οι αλλαγές αυτές σε αρκετά σημεία καταστρέφουν την  ακροστιχίδα, η οποία δεν διατηρήθηκε πλήρως σε κανένα χειρόγραφο. Συνεπώς σε αντίθεση με την πρώτη περίοδο της Σλαβικής γραμματείας (9ος – 10ος αι) στην περίοδο του 11ου – 14ου αι η ακροστιχίδα δεν θεωρήθηκε από τους Σλάβους λογίους ως σημαντικό μέρος του συνολικού ποιητικού μηνύματος του κειμένου και εύκολα θυσιάστηκε για διάφορους λόγους όπως η κατά λέξη ακρίβεια στην απόδοση του περιεχωμένου ή αλλαγή της σειράς των τροπάριων. Τα αποτελέσματα την παρούσας μελέτης μπορούν να συνβάλλουν στην ορθή κατανόηση των βασικών γνωρισμάτων της Εκκλησιαστικής Σλαβονικής ποητικής τέχνης στα πρώημα  στάδια τηε εξέλιξης της γραμματείας.


Full Text:

PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2016 Tatiana Borisova

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.

e-issn 2459-3036

 

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.